Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026

Ὁ ἅγιος Παῦλος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ὁ ὁμολογητὴς καὶ ἱερομάρτυς


 

Ὁ ἅγιος Παῦλος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ὁ ὁμολογητὴς καὶ ἱερομάρτυς

Ἑορτάζει τὴν ς΄ (6η) Νοεμβρίου.


ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*


Τὴν εἰς φάρυγγα Παῦλος αὐχῶν ἀγχόνην,

Λύει φάρυγξι ρευμάτων τὴν ἀγχόνην.1

Οὕνεκα ὡμολόγει Παῦλος Θεὸν ἄγχεται ἕκτῃ.


   Παῦλος ὁ μέγας ὁμολογητὴς καὶ μάρτυς2 καταγόταν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη, καὶ χρημάτισε νοτάριος, δηλαδὴ γραμματικὸς τοῦ ἁγιωτάτου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Ἀλεξάνδρου καὶ διάκονος τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας, ἐν ἔτει τνα΄ (351).

   Τοῦτον λοιπὸν μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Ἀλεξάνδρου χειροτόνησαν οἱ ὀρθόδοξοι Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ βασιλεὺς Κωνστάντιος ὅμως, ἐπειδὴ ἦταν Ἀρειανός, ὅταν γύρισε ἀπὸ τὴν Ἀντιόχεια, τὸν ἔβγαλε ἀπὸ τὸν Πατριαρχικὸ θρόνο καὶ ἀντὶ τούτου ἔκαμε Πατριάρχη τὸν Νικομηδείας Εὐσέβιο τὸν Ἀρειανό. Ὁ δὲ ἅγιος Παῦλος πῆγε στὴν Ῥώμη καὶ ἐκεῖ βρῆκε τὸν μέγα Ἀθανάσιο, ποὺ ἦταν κι αὐτὸς διωγμένος ἀπὸ τὸν θρόνο του.

   Μὲ γράμματα λοιπὸν τοῦ βασιλέως Κώνσταντος λαμβάνουν πάλι καὶ οἱ δύο τοὺς θρόνους τους, ἀλλὰ πάλι ἐκβάλλονται ἀπὸ τὸν Κωνστάντιο μὲ τὴν συμβουλὴ τῶν Ἀρειανῶν. Τότε γράφει ὁ Κώνστας πρὸς τὸν ἀδελφό του Κωνστάντιο ὅτι, «ἂν ὁ Ἀθανάσιος καὶ ὁ Παῦλος δὲν λάβουν τοὺς θρόνους τους, θὰ ἔλθω μὲ δύναμη στρατευμάτων ἐναντίον σου»· κι ἔτσι ἔλαβε πάλι τὸν θρόνο του ὁ μακάριος Παῦλος. Μετὰ ὅμως τὸν θάνατο τοῦ Κώνσταντος ἐξορίζεται τοῦτος ὁ ἅγιος Παῦλος στὴν Κουκουσὸ τῆς Ἀρμενίας καὶ ἀποκλείστηκε μέσα σ’ ἕνα  οἶκο. Καὶ καθὼς λειτουργοῦσε στὸν Θεὸ τὴν ἀναίμακτο λειτουργία, πνίγηκε ἀπὸ τοὺς Ἀρειανοὺς μὲ τὸ ἴδιο του τὸ ὠμοφόριο, καὶ ἔτσι παρέδωκε τὴν ψυχή του ὁ τρισμάκαριος εἰς χεῖρας Θεοῦ.

 

Ταῖς Αὐτοῦ ἁγίαις πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.

 

* «Συναξαριστὴς τῶν δώδεκα μηνῶν» τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, τόμ. 2ος, σελ. 49, 50. (Μικρὴ φραστικὴ διασκευή, ὑπὸ ἱερομ. Ν. ἁγιορείτου).

 

 

1. Δηλαδή, ὁ ἅγιος Παῦλος ἀφοῦ ἔλαβε τὴν ἀγχόνη στὸν φάρυγγα καὶ πνίγηκε, ἔλαβε τὴν χάρη νὰ λύνει καὶ νὰ ἰατρεύει τὴν στενοχώρια καὶ πνιγμονή, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ στοὺς φάρυγγες καὶ στοὺς λαιμοὺς ἀπ’ τὰ κακόχυμα ρεύματα.

2. Τοῦτος εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὸν Κωνσταντινουπόλεως Παῦλο τὸν νέο, τὸν ἑορταζόμενο τὴν τριακοστὴ (30η) τοῦ Αὐγούστου μαζὶ μὲ τοὺς Ἀλέξανδρο καὶ Ἰωάννη τοὺς Πατριάρχες τῆς Κωνσταντινουπόλεως.