Ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος ἐπίσκοπος Κύπρου

 

Ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος ἐπίσκοπος Κύπρου

Ἑορτάζει τὴν ιβ΄ (12η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Φανεὶς Ἐπιφάνιος ἐν Κύπρῳ μέγας,

Κλέος παρ’ αὐτῇ καὶ θανὼν ἔχει μέγα.

Τῇ δυοκαιδεκάτῃ Ἐπιφάνιον μόρος εἷλεν.

   Τοῦτος ὁ μέγας καὶ θαυματουργὸς Ἐπιφάνιος ἦταν κατὰ τοὺς χρόνους Ἀρκαδίου καὶ Ὀνωρίου τῶν βασιλέων, ἐν ἔτει υβ΄ (402), καταγόταν δὲ ἀπὸ τὴν χώρα τῆς Φοινίκης, ἀπ’ τὰ πλησιόχωρα μέρη τῆς ἐκεῖ Ἐλευθερουπόλεως, γυιὸς γονέων ἐργαζομένων μὲ τὰ ἴδια τους τὰ χέρια τὴν γεωργική. Κι ἀφοῦ ἀνατράφηκε στὴν μικρὴ οἰκία τῶν πενήτων καὶ γεωργῶν γονιῶν του, αὐτὸς μὲ τοὺς δικούς του κόπους ἐξέλαμψε στὸν κόσμο καὶ μὲ τὴν κατὰ Θεὸν ἀρετή του ἀνέβηκε ὁ ἀοίδιμος στὸ ἀκρότατο ὕψος τῆς εὐσεβοῦς καὶ θεάρεστης πολιτείας· διότι οἱ μὲν γονεῖς του, Ἑβραῖοι ὄντες, ἀπέμειναν στὴν σκιὰ καὶ στὴν λατρεία τοῦ νόμου καὶ δὲν μπόρεσαν νὰ δοῦν τὸ φῶς τῆς χάριτος τοῦ Εὐαγγελίου· τοῦτος ὅμως ὁ μακάριος ἔδραμε στὴν πίστη καὶ στὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ μικρὴ ἀφορμή, τὴν ἀκόλουθη:

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Μώκιος

 

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Μώκιος

Ἑορτάζει τὴν ια΄ (11η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Μωκώμενόν σε δεισιδαίμονα πλάνην,

Οἱ δυσσεβεῖς κτείνουσι, Μώκιε, ξίφει.

Μώκιος ἑνδεκάτῃ κεφαλὴν τμήθη ἀγανόφρων.

   Τοῦτος ὁ ἅγιος ἦταν κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Διοκλητιανοῦ, ἐν ἔτει σπη΄ (288), οἱ δὲ γονεῖς του ὀνομάζονταν Εὐφράτιος καὶ Εὐσταθία, καὶ ἦσαν εὐγενεῖς καὶ πλούσιοι, καταγόμενοι ἀπὸ τὴν παλαιὰ Ρώμη. Τοῦτος λοιπὸν ἐχρημάτισε ἱερεὺς τῆς ἐν Ἀμφιπόλει Ἐκκλησίας καὶ φρόντιζε πάντοτε νὰ διδάσκει, κηρύττοντας τὸν Χριστὸ καὶ παραγγέλλοντας στοὺς ἀνθρώπους ν’ ἀπέχουν ἀπὸ τὴν πλάνη τῶν εἰδώλων.

Ἡ Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος

  

Ἡ Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Ὕδωρ λαβεῖν ἐλθοῦσα τὸ φθαρτόν, γύναι,

Ταὸ ζῶν ἀπαντλεῖς, ᾧ ῥύπους ψυχῆς πλύνεις.

   Τὴν πέμπτη Κυριακὴ ἀπὸ τοῦ Πάσχα ἐπιτελοῦμε τὴν ἑορτὴ τῆς Σαμαρείτιδος ἐπειδὴ φανερὰ σὲ αὐτὴν ὁ Χριστὸς ὁμολόγησε ἑαυτὸν Μεσσία, ποὺ θέλει νὰ πεῖ ἀλειμμένος· γιατὶ μεσσὰ παρὰ τοὺς Ἑβραίους λέγεται τὸ ἔλαιο, διότι καὶ οἱ βασιλεῖς, καὶ οἱ ἱερεῖς, καὶ οἱ Προφῆτες, μὲ τὸ παρὰ τοῦ Θεοῦ διορισμένο ἔλαιο τῆς σκηνῆς ἀλείφονταν, δηλαδὴ χρίονταν· καὶ χρίσεις, λέγει, τὸν Ἐλισσαιὲ υἱὸν Σαφὰτ ἀντὶ σοῦ εἰς Προφήτην· ὥστε τὰ τρία αὐτὰ ὀνόματα, τὸ Μεσσίας τὸ ἑβραϊκό, καὶ τὰ δύο τὰ ἑλληνικά, δηλαδὴ τὸ Χριστὸς καὶ τὸ ἠλειμμένος, ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ νόημα ἔχουν.

Ὁ ἅγιος μεγαλομάρτυς Χριστοφόρος

 

Ὁ ἅγιος μεγαλομάρτυς Χριστοφόρος

Ἑορτάζει τὴν θ΄ (9η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Τὸν Χριστοφόρον οἶδά τε Χριστοφόρος,

Χριστῷ τυθέντα τῷ Θεῷ διὰ ξίφους.

   Τοῦτος ὁ ἅγιος ἦταν κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Δεκίου ἐν ἔτει σν΄ (250)· λέγονται δὲ περὶ τούτου μερικὰ τερατώδη καὶ παράδοξα, ὅτι ἦταν δηλαδὴ κυνοπρόσωπος¹, καταγόμενος ἀπὸ τὴν χώρα τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τρώγουν τοὺς ἀνθρώπους. Κι ὅταν πιάστηκε σὲ πόλεμο ἀπὸ ἕνα κόμητα, ἐπειδὴ δὲν μποροῦσε νὰ μιλήσει, προσευχήθηκε καὶ στάλθηκε σ’ αὐτὸν ἄγγελος Κυρίου λέγοντας· «Ρέπρεβε, ἀνδρίζου» (ἔτσι ὀνομαζόταν τότε)· κι ἀφοῦ ἔπιασε τὰ χείλη του ὁ ἄγγελος τὸν ἔκαμε νὰ λαλεῖ ἐλεύθερα. Ἔπειτα πῆγε ὁ Ἅγιος ἐντὸς τῆς πόλεως καὶ ἤλεγχε τοὺς Ἕλληνες (εἰδωλολάτρες) ποὺ ἐδίωκαν τοὺς Χριστιανούς· ἕνεκα τούτου δάρθηκε ἀπὸ ἕνα ἄρχοντα Βάκχιον ὀνομαζόμενο, πρὸς τὸν ὁποῖο ἀποκρίθηκε ὁ Ἅγιος ὅτι· «ταπεινούμενος θεληματικὰ ἀπὸ τὴν ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ στάθηκα καὶ μ’ ἔπιασαν, ἐπειδή, ἐὰν ἐγὼ θελήσω νὰ κινήσω τὸν θυμό μου καὶ τὴν ἀνδρεία μου, οὔτε ἐσένα θὰ φοβηθῶ, οὔτε τὴν δύναμη τοῦ βασιλέως, ἡ ὁποία, ὡς πρὸς τὴν δική μου δύναμη εἶναι ἀσθενὴς καὶ τίποτε».

Ὁ ὅσιος Ἀρσένιος ὁ μέγας

 

Ὁ ὅσιος Ἀρσένιος ὁ μέγας

Ἑορτάζει τὴν η΄ (8η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Λαθεῖν βιώσας Ἀρσένιος ἠγάπα,

Ὃς οὐδὲ πάντως ἐκβιώσας λανθάνει.

   Τοῦτος ὁ ὅσιος Ἀρσένιος ἦταν γέννημα καὶ θρέμμα τῆς μεγαλουπόλεως παλαιᾶς Ρώμης, καὶ ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας ἐφύλαξε τὸν ἑαυτό του καθαρὸ ἐνδιαίτημα τοῦ Θεοῦ. Κ’ ἐπειδὴ ἦταν γεμάτος ἀπὸ ἀρετὴ καὶ σοφία, καὶ τὴν ἐσωτερικὴ καὶ θεία ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξωτερικὴ κι ἀνθρώπινη, γιὰ τοῦτο ἔλαβε καὶ τὴν χειροτονία τοῦ διακόνου, κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου, ἐν ἔτει τοθ΄ (379).

Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ψυχαΐτης

 

Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ψυχαΐτης

Ἑορτάζει τὴν ζ΄ (7η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Ψυχῆς μόνης σὺ τὴν σχέσιν φέρων, πάτερ,

Ψυχαΐτης κέκλησαι ἐνδίκως, μάκαρ.

   Τοῦτος ὁ μακάριος Ἰωάννης ἀπὸ τὴν νεαρή του ἡλικία μιμούμενος τὴν πολιτεία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ καὶ τοῦ προφήτου Ἠλία διήνυσε τὴν ζωή του με σκληραγωγία καὶ ἄσκηση‧ κι ἀφοῦ νίκησε μὲ ἀνδρεία τοὺς πολέμους τῶν δαιμόνων καὶ καθαρίσθηκε στὴν ψυχὴ μὲ τὰ ρεύματα τῶν δακρύων, ἐξιλέωσε τὸν Θεὸ μὲ τὶς ὁλονύκτιες στάσεις κι ἀγρυνίες. Διὰ τοῦτο καὶ τοὺς ποταμοὺς τῆς αἱρέσεως τῶν εἰκονομάχων καταξήρανε μὲ τὰ δάκρυά του, διότι τὴν μὲν εἰκόνα τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ καὶ πάντων τῶν ἁγίων προσκυνοῦσε καὶ τιμοῦσε ὡς σεβάσμιες, τῶν δὲ εἰκονομάχων τὰ φρονήματα ἀποστρεφόταν κ’ ἐξευτέλιζε. Γι’ αὐτὸ ὑπέμεινε ἀνδρείως ὁ ἀοίδιμος, ἐξορίες πικρὲς καὶ φυλακές, διότι ὑπερασπιζόμενος τὶς παραδόσεις τῶν πατέρων, καταφρόνησε τοὺς νόμους τῶν βασιλέων. Ἔτσι λοιπόν, ἀφοῦ ἄθλησε γενναίως κι ἀγωνίσθηκε τὸν ἴσο μὲ τοὺς ἁγίους ἀγῶνα, ἴσο μὲ ἐκείνους ἔλαβε καὶ τὸ στεφάνι‧ κ’ ἐπειδὴ δέχθηκε τὴν χάρη τῶν θαυμάτων καὶ ἰαμάτων ἀπὸ τὸν Κύριο, θεράπευε τὰ σώματα καὶ τὶς ψυχὲς τῶν ἀσθενῶν.

Ταῖς Αὐτοῦ ἁγίαις πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.

* «Συναξαριστὴς τῶν δώδεκα μηνῶν» τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, τόμ. 5ος, σελ. 48. (Μικρὴ φραστικὴ διασκευή, ὑπὸ ἱερομ. Ν. ἁγιορείτου).

Ἡ Μεσοπεντηκοστή

  

Ἡ Μεσοπεντηκοστή

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Ἑστὼς διδάσκει τῆς Ἑορτῆς ἐν μέσῳ,

Χριστὸς Μεσσίας τῶν διδασκάλων μέσον.

   Τὴν Τετάρτη ἀπὸ τῆς Κυριακῆς τοῦ Παραλύτου, ἑορτάζουμε τὴν Μεσοπεντηκοστή. Δὲν ἐννοοῦμε ὅμως Πεντηκοστὴ τὴν Πεντηκοστὴ τῶν Ἑβραίων, ἀλλὰ τὴν ἡμέρα, τὴν ὁποία ἀριθμοῦμε ἀπ’ τὴν ἡμέρα τῆς Ἁγίας Ἀναστάσεως, –ὅποιον μῆνα τύχει, εἴτε Μάρτιο δηλαδή, εἴτε Ἀπρίλιο–, ἕως τὴν Κυριακὴ τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τούτης τῆς Ἁγίας Πεντηκοστῆς τὸ μέσον ἑορτάζουμε σήμερα, ἐπειδὴ ἀπὸ τὰ δύο ἄκρα ἔχει αὐτὴ ἡ Τετάρτη τὶς δύο μεγαλώτατες ἑορτές, δηλαδὴ τῆς Ἀναστάσεως καὶ τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· καὶ τρόπον τινα εἶναι ὡς σύνδεσμος τῶν δύο, καὶ μεγαλύνεται καὶ λαμπρύνεται ἀπὸ τῶν δύο τὰ μεγαλεῖα καὶ τὶς λαμπρότητες.

Ἡ ἁγία μεγαλομάρτυς Εἰρήνη

Ἡ ἁγία μεγαλομάρτυς Εἰρήνη

Ἑορτάζει τὴν ε΄ (5η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Εἰρηνικῶς τέθνηκας αὖθις, Εἰρήνη.

Ξίφει θανοῦσα καὶ βιώσασα ξένως,

Εἰρήνη τμηθεῖσα ἀνέγρετο καὶ θάνε πέμπτῃ.

   Ἡ ἁγία Εἰρήνη ἦταν μοναχοπαίδι ἑνὸς μικροῦ βασιλέως τοῦ Λικινίου καὶ μητέρα της ἦταν ἡ Λικινία‧ καταγόταν ἀπὸ τὴν πόλη Μαγεδών¹, ἐν ἔτει τιε΄ (315), κι ὀνομάσθηκε ἀπὸ τοὺς γονεῖς της Πηνελόπη. Ἐπειδὴ ἦταν ὡραία καὶ ὑπερέβαινε στὸ κάλλος ὅλες τὶς κόρες τοῦ καιροῦ της, διὰ τοῦτο ζοῦσε, μαζὶ μὲ δεκατρεῖς ὡραῖες ὑπηρέτριες, ἐπάνω σ’ ἕνα ὑψηλὸ πύργο ποὺ ἔκτισε ὁ πατέρας της, ἔχοντας πολὺ πλοῦτο καὶ θρόνο καὶ τραπέζι καὶ λυχνία, τὰ ὁποῖα ἦσαν χρυσᾶ. Ὅταν ἀποφασίσθηκε ἀπὸ τὸν πατέρα της νὰ μένει ἐντὸς τοῦ πύργου, ἦταν ἕξι χρονῶν παιδαγωγεῖτο δὲ καὶ διδασκόταν ἀπὸ ἕνα γέροντα ποὺ ὀνομαζόταν Ἀπελλιανός, τὸν ὁποῖο διόρισε ὁ πατέρας της Λικίνιος.

   Μιὰ μέρα λοιπόν, βλέπει ἡ ἁγία ἕνα περιστέρι, ποὺ μπῆκε στὸν πύργο καὶ βαστοῦσε ἕνα κλαδὶ ἐλιᾶς στὸ στόμα του, τὸ ὁποῖο ἔβαλε πάνω στὸ χρυσὸ τραπέζι. Ὁμοίως εἶδε κι ἕνα ἀετό, ποὺ βάσταζε ἕνα στεφάνι πλεγμένο ἀπὸ ἄνθη, τὸ ὁποῖο ἔβαλε καὶ αὐτὸ πάνω σ’ αὐτὸ τὸ τραπέζι. Ἔπειτα εἶδε ἕνα κόρακα, ποὺ μπῆκε ἀπὸ τὸ ἄλλο παράθυρο καὶ βάσταζε ἕνα φίδι, τὸ ὁποῖο ἀπέθεσε πάνω στὸ ἴδιο τραπέζι. Καὶ βλέποντας τοῦτα ἡ κόρη ἀποροῦσε καὶ συλλογιζότανε, τί ἆραγε νὰ σημαίνουν!

Ἡ ἁγία μάρτυς Πελαγία

 

Ἡ ἁγία μάρτυς Πελαγία

Ἑορτάζει τὴν δ΄ (4η) Μαΐου.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Βοὸς τὸ χαλκούργημα πῦρ φανὲν φλέγον,

Βληθεῖσαν ἔνδον τὴν Πελαγίαν φλέγει.

Ἀμφὶ τετάρτῃ Πελαγίῃ καύθη βοῒ χαλκῷ.

   Τούτη ἡ ἁγία ἦταν κατὰ τοὺς χρόνους Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως ἐν ἔτει σπη΄ (288) καταγόμενη μὲν ἀπ’ τὴν Ταρσὸ τῆς Κιλικίας, κατοικοῦσε δὲ στὴν Ρώμη. Κ’ ἐπειδὴ ὁ Ρώμης Ἐπίσκοπος Λῖνος ἐβάπτιζε πολλοὺς ἕλληνες, γιὰ τοῦτο ἡ ἁγία αὐτὴ βλέπει στὸ ὄνειρο τὴν μορφὴ τοῦ Ἐπισκόπου ποὺ τὴν παρακαλοῦσε γιὰ νὰ τὴν βαπτίσει. Ὅταν ξύπνησε κατάλαβε τὸ ὅραμα, καὶ γι’ αὐτό, ἀφοῦ ζήτησε ἀπ’ τὴν μητέρα της ἄδεια γιὰ νὰ πάει στὴν ἀνατροφὸ καὶ παραμάνα της, πῆγε στὸν Ἐπίσκοπο καὶ βαπτίσθηκε. Ἔπειτα ἔδωκε σ’ αὐτὸν τὴν πολύτιμη ἐνδυμασία της γιὰ νὰ τὴν μοιράσει στοὺς φτωχούς. Κι αὐτὴ πορευθεῖσα στὴν ἀνατροφό της μὲ τὰ ταπεινὰ φορέματα, τὰ ὁποῖα φόρεσε ἀπ’ τὸ ἅγιο βάπτισμα, δὲν ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ αὐτήν, πορευθεῖσα δὲ καὶ στὴν μητέρα της μὲ αὐτὴ τὴν ταπεινὴ ἐνδυμασία προξένησε σ’ αὐτὴν ἀνυπόφορη λύπη.

Ἡ Κυριακὴ τοῦ Παραλύτου

  

Ἡ Κυριακὴ τοῦ Παραλύτου

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Τὸ ῥῆμα Χριστοῦ σφίγμα τῷ παρειμένῳ.

Οὕτως ἴαμα τοῦτο ῥῆμα καὶ μόνον.

   Τὴν τετάρτη Κυριακὴ ἀπὸ τὸ Πάσχα κάνουμε τὴν ἀνάμνηση τῆς θεραπείας τοῦ Παραλύτου, κι’ ἑορτάζουμε καθὼς πρέπει τοῦτο τὸ θαῦμα σὲ τοῦτον τὸν καιρό, διότι καὶ ὁ Χριστὸς τὸν καιρὸ ποὺ οἱ Ἑβραῖοι γιόρταζαν τὴν δική τους Πεντηκοστή, σ’ ἐκεῖνες τὶς ἡμέρες τέλεσε τοῦτο τὸ παράδοξο, καθὼς τὸ διηγεῖται ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής. Διότι λέγει, ὅτι ἀναβὰς ὁ Κύριος στὰ Ἱεροσόλυμα, στὶς ἡμέρες τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ πλησιάζοντας στὴν Κολυμβήθρα ποὺ εἶχε πέντε καμάρες καὶ τὴν ὁποία εἶχε κτίσει ὁ Σολομών, κατὰ τὴν πόρτα ποὺ ὀνομαζόταν Προβατική, διότι δὲν ὀνομαζόταν ἡ Κολυμβήθρα Προβατική, καθὼς μερικοὶ ἐξηγοῦν, ἀλλὰ ἡ πόρτα ἀπ’ τὴν ὁποία καὶ μόνο ἔβαζαν τὰ πρόβατα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὸν νόμο, πρόσφεραν θυσία. Καὶ λεγόταν προβατικὴ ἡ πόρτα, ὄχι διότι ἔβαζαν μονάχα πρόβατα ἀπὸ ἐκείνη, ἀλλ’ ἴσως τὴν ὀνόμαζαν Προβατικὴ ἀπὸ τὸ πλεονάζον μέρος τῶν εἰσαγομένων ζώων.