Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς
Αὐτόνομος
Ἑορτάζει τὴν ιβ΄
(12η) Σεπτεμβρίου.
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*
Θῦμα
τραπέζῃ προὐτέθη τῇ σῇ, λόγε,
Θύτης σὸς
Αὐτόνομος ἐκθανὼν λίθοις.
Αὐτόνομος δὲ
λίθοις δυοκαιδεκάτῃ κατελεύσθη.
Ὁ θεῖος τοῦτος καὶ γενναῖος ἀγωνιστὴς τῆς εὐσεβείας ἅγιος Αὐτόνομος, ἦταν ἐπίσκοπος στὴν Ἰταλία, καὶ γιὰ τὸν διωγμὸ τὸν ὁποῖο κίνησε κατὰ τῶν χριστιανῶν ὁ βασιλεὺς Διοκλητιανὸς ἐν ἔτει σϞη΄ (298) ἀναχώρησε ἀπ’τὴν Ἰταλία καὶ μετέβη σὲ χωριὸ τῆς Βιθυνίας καλούμενο Σωρεοὶ ποὺ βρίσκεται στὸ δεξιὸ μέρος τοῦ κόλπου τῆς Νικομήδειας, ὅπου καὶ φιλοξενοῦνταν ἀπὸ ἕνα χριστιανὸ ὀνόματι Κορνήλιο. Κ’ ἐπειδὴ διέτριψε σ’ ἐκεῖνον τὸν τόπο ἀρκετὸ καιρό, γι’ αὐτὸ ἔκτισε ἐκεῖ εὐκτήριο οἶκο καὶ χειροτόνησε διάκονο τὸν ξενοδόχο του Κορνήλιο. Κι ἀφοῦ λοιπὸν παρέδωσε σ’ αὐτὸν τὴν φροντίδα κ’ ἐπιμέλεια τῶν ἐκεῖ εὑρισκομένων χριστιανῶν, αὐτὸς πῆγε στὶς ἐπαρχίες Λυκαονία καὶ Ἰσαυρία, ὅπου κήρυξε τὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ καὶ μετὰ ἐπέστρεψε πάλι στὸν Κορνήλιο καὶ τὸν χειροτόνησε ἱερέα.
Ἐπειδὴ ὅμως ἔμαθαν ὅτι ὁ Διοκλητιανὸς ἦλθε στὴν
Νικομήδεια κ’ εἶχε μεγάλο θυμὸ κατὰ τῶν χριστιανῶν, καὶ μάλιστα ἐναντίον του, γιὰ
τούτη τὴν αἰτία ἀναχώρησε στὶς πόλεις τὶς κείμενες τριγύρω τῆς Μαύρης Θαλάσσης·
κι ἀφοῦ κήρυξε κ’ ἐκεῖ τὸν λόγο τῆς εὐσεβείας, γύρισε πάλι στοὺς Σωρεοὺς καὶ
χειροτόνησε τὸν Κορνήλιο ἀρχιερέα. Ἔπειτα διαπέρασε τὴν μικρὰ Ἀσία ξεριζώνοντας
τελείως τὴν πλάνη τῆς εἰδωλολατρίας κι ἀπιστίας, καὶ φυτεύοντας τὸν λόγο τῆς εὐσεβείας
καὶ πίστεως. Ἔπειτα γύρισε πάλι στοὺς Σωρεοὺς καὶ πηγαίνοντας σὲ χωριὸ ποὺ
βρισκόταν ἐκεῖ κοντὰ ὀνομαζόμενο Λίμνες, σὲ λίγο καιρὸ ὁδήγησε στὸ φῶς τῆς
θεογνωσίας ὅσους βρίσκονταν ἐκεῖ καὶ τοὺς βάπτισε.
Ἀφοῦ λοιπὸν τελείωσε ὅλ’ αὐτὰ ὁ μάρτυς καὶ ἱεράρχης
τοῦ Χριστοῦ, βλέποντας οἱ εὐσεβεῖς χριστιανοὶ τοὺς ἀσεβεῖς καὶ εἰδωλολάτρες, κατὰ τὴν
διάρκεια κάποιας ἑορτῆς στὸν τόπο αὐτό, νὰ θυσιάζουν συχνὰ στοὺς δαίμονες καὶ νὰ
πράττουν κάποια ἄσεμνα ἔργα, θύμωσαν μὲ δίκαιη ὀργή. Γι’ αὐτό, καὶ ἐνθαρρύνοντας
ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, πῆγαν καὶ σύντριψαν ὅλα τους τὰ εἴδωλα. Μαθαίνοντας τοῦτο οἱ εἰδωλολάτρες,
παραφύλαξαν ἕνα καιρόν, ὅταν ἱερουργοῦσε τὴν θεία μυσταγωγία ὁ θεράπων τοῦ
Κυρίου Αὐτόνομος, καὶ τότε ὅρμησαν ἐναντίον τοῦ εὐκτηρίου ναοῦ στοὺς Σωρεούς. Κι
ἀφοῦ κτύπησαν ὅσους βρῆκαν ἐκεῖ μὲ πέτρες, μὲ ξύλα καὶ μὲ ἄλλα ἅρματα ποὺ
εἶχαν στὰ χέρια τους, στὸ τέλος θανάτωσαν καὶ τὸν ἅγιο Αὐτόνομο σ’ αὐτὴ τὴν ἁγία
Τράπεζα στὴν ὁποία στεκόταν λειτουργῶντας στὸν Κύριο.
Μία δὲ διάκονος ὀνόματι Μαρία,
μαζὶ μὲ ἄλλους θεοφιλεῖς, ἀφοῦ ἔλαβε τὸ ἅγιο λείψανό του, λαμπρῶς τὸ ἐνταφίασε·
καὶ στὸν τάφο ἐκεῖνο κτίστηκε ὕστερα καὶ ναός. Μέχρι σήμερα σώζεται τὸ ἱερὸ ἐκεῖνο
λείψανο σῶο καὶ ὁλόκληρο, ἀνώτερο ἀπὸ κάθε φθορά, διαφυλάττοντας τὸν χαρακτῆρα
τῆς μορφῆς ἀκέραιο καὶ ἀδιαλώβητο, ἔχοντας κι αὐτὸ ἀκόμη τὸ δέρμα μαζὶ μὲ τὶς
τρίχες. Ἔτσι, καὶ ὅλοι ὅσοι τὸ βλέπουν ἐκπλήσσονται καὶ παρακινοῦνται στὸ νὰ
δοξάζουν τὸν Κύριο.
Ταῖς
Αὐτοῦ ἁγίαις πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
* «Συναξαριστὴς τῶν δώδεκα μηνῶν»
τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, τόμ. 1ος, σελ. 125-127. (Μικρὴ φραστικὴ
διασκευή, ὑπὸ ἱερομ. Ν. ἁγιορείτου).