Ὁ Μέγας καὶ κατανυκτικὸς Κανών
Τὴν Πέμπτη τῆς 5ης (Ε΄) Ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν.
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*
Τρόπους, Ἰησοῦ, κατανύξεως δίδου,
ᾍδουσι νυνὶ Κανόνα σοι τὸν Μέγαν.
Τὴν ἡμέρα αὐτή, κατὰ τὴν ἀρχαία παράδοση, ψάλλουμε καὶ τὴν Ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Κανόνος· τὸν ὁποῖον ἐσύνθεσε ἄριστα καὶ τεχνικώτατα ὁ Ἅγιος Πατὴρ ἡμῶν Ἀνδρέας ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κρήτης, ὁ καλούμενος καὶ Ἱεροσολυμίτης¹. Ὁσίως καὶ θεοφιλῶς πολιτευόμενος, ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας, πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα συγγράμματα ψυχωφελέστατα, λόγους δηλαδὴ καὶ κανόνες πανηγυρικούς, ἄφησε στὴν Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ, κοντὰ δὲ σ᾿ ὅλα τ᾿ ἄλλα, ἔκαμε καὶ τὸν παρόντα Μέγα Κανόνα. Στὸν ὁποῖο μέσα συνάθροισε κι’ ἔβαλε ὅλες τὶς ἱστορίες τῆς Παλαιᾶς καὶ Νέας Διαθήκης, ἀρχίζοντας ἀπ’ τὸν Ἀδὰμ ἕως σ’ αὐτὴν τὴν Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ, καὶ τοῦ ἀποστολικοῦ κηρύγματος, προσαρμόζοντας σ᾿ αὐτὲς τὴν μελωδία τούτη, μὲ τὴν ὁποία τὶς ψάλλουμε. Παρακινεῖ λοιπὸν μὲ τοῦτον τὸν Κανόνα ὁ θεῖος Πατὴρ κάθε ψυχή, τὶς μὲν καλὲς ἱστορίες νὰ μιμεῖται ὅσο μπορεῖ, τὶς δὲ φαῦλες, δηλαδὴ τὰ κακὰ διηγήματα, νὰ τ’ ἀποφεύγει καὶ ν’ ἀνατρέχει πρὸς τὸν Θεὸ πάντοτε διὰ τῆς μετανοίας καὶ τῶν δακρύων καὶ πάσης ἀγαθῆς πράξεως. Καὶ τόσο ἐπιτήδεια συνάρμοσε καὶ μελούργησε τὰ θεῖα τοῦτα νοήματα, ὥστε μποροῦν νὰ μαλακώσουν καὶ τὴν πλέον σκληρὴ καρδιὰ καὶ νὰ παρακινήσουν σὲ κατόρθωση ἀρετῆς, ἀρκεῖ μόνο οἱ ψάλλοντες ἢ οἱ ἀκούοντες νὰ βάλουν λίγη προσοχὴ καὶ μὲ ταπείνωση ψυχῆς νὰ κατανοοῦν τὰ ψαλλόμενα.









