ΕΡΜΗΝΕΙΑ
ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΩΣ
Ἁγίου Θεοφυλάκτου ἀρχιεπισκόπου Βουλγαρίας*
Κείμενο: Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι, τὸν σπόρον αὐτοῦ· καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτόν, ὃ μὲν ἔπεσε παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ Οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό. Καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα. Καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι, ἀπέπνιξαν αὐτό. Καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατονταπλασίονα· ταῦτα λέγων ἐφώνει· ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω. Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες· τίς εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη; ὁ δὲ εἶπεν· ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ· τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι, καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν.
Ἐξήγηση: Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων, τουτέστιν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, βγῆκε ἀπ’ τοὺς κόλπους τοὺς πατρικούς, καὶ ἀπ’ τὴν κρυφιότητά Του, κ’ ἔγινε φανερός. Καὶ ποιός ἐξῆλθε; Ὁ ἀεὶ σπείρων, δηλαδή, ἐκεῖνος ποὺ σπέρνει πάντοτε. Διότι δὲν παύει ποτὲ νὰ σπέρνει ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ στὶς ψυχές μας. Διότι ὄχι μόνον ὅταν διδάσκει, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτῆς τῆς κτίσεως, καὶ διὰ τῶν ὅσων γίνονται καθημερινὰ σὲ μᾶς, σπέρνει στὶς ψυχές μας τ’ ἀγαθὰ σπέρματά Του. Κ’ ἐξῆλθε, ὄχι γιὰ νὰ φονεύσει τοὺς γεωργούς, ἢ γιὰ νὰ κατακαύσει τὸ χωράφι, ἀλλὰ γιὰ νὰ σπείρει. Διότι πολλὲς φορὲς ξεβγαίνει ὁ γεωργός, καὶ γι’ ἄλλα, κι ὄχι μόνο γιὰ νὰ σπείρει. Κ’ ἐξῆλθε γιὰ νὰ σπείρει τὸν σπόρον αὐτοῦ· διότι δικός του ἦταν ὁ λόγος τῆς διδασκαλίας, καὶ ὄχι ξένος· διότι οἱ μὲν Προφῆτες ὅσα ἔλεγαν, δὲν ἦσαν δικά τους, ἀλλὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, διὰ τοῦτο κι ἔλεγαν: «τάδε λέγει Κύριος». Ὁ δὲ Χριστός, δικό του εἶχε τὸν σπόρο, γι’ αὐτὸ δὲν ἔλεγε, ὅταν δίδασκε, ὅτι «τάδε λέγει Κύριος», ἀλλὰ «ἐγὼ σᾶς λέγω». Καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτόν, τουτέστιν κατὰ τὴν διδασκαλία, ἄλλο μὲν ἔπεσε στὴν στράτα. Δὲν εἶπε ὅτι τὸ ἔρριξε ἐκεῖνος ποὺ σπέρνει, ἀλλὰ ἐκεῖνο ἔπεσε. Διότι ἐκεῖνος μὲν ποὺ σπέρνει, σπέρνει καὶ διδάσκει, ὁ δὲ λόγος πέφτει σ’ ὅσους ἀκοῦνε. Κ’ ἐκεῖνοι ποὺ ἀκοῦνε, ἢ στράτα βρίσκονται, ἢ πέτρα, ἢ ἀγαθὴ γῆ. Καὶ ρωτῶντας οἱ μαθητὲς τὴν παραβολή, λέγει ὁ Κύριος· Σὲ σᾶς δόθηκε νὰ γνωρίζετε τὰ μυστήρια τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, δηλαδή, ἐσᾶς ποὺ ζητᾶτε νὰ μάθετε. Διότι κάθε ἕνας ποὺ ζητεῖ, λαμβάνει. Στοὺς ὑπόλοιπους, ποὺ δὲν εἶναι ἄξιοι τῶν μυστηρίων, σκοτεινῶς (συνεσκιασμένα) λέγονται, καὶ θαρροῦν μὲν ὅτι βλέπουν, ἀλλὰ δὲν βλέπουν· καὶ ἀκοῦνε μέν, ἀλλὰ δὲν καταλαβαίνουν. Καὶ τοῦτο σ’ εὐεργεσία αὐτῶν (γιὰ τὸ καλό τους) γίνεται· γιὰ νὰ μὴ κατακριθοῦν περισσότερο, πῶς ἀφοῦ γνώρισαν τὰ μυστήρια τὰ καταφρόνησαν, γιὰ τοῦτο τ’ ἀπέκρυψε ὁ Χριστὸς ἀπ’ αὐτούς· διότι, ἐκεῖνος ποὺ θὰ καταλάβει κι ἔπειτα θὰ καταφρονήσει, εἶναι ἄξιος βαρύτερης κολάσεως.
