Οἱ ἅγιοι Δέκα μάρτυρες οἱ ἐν Κρήτῃ
Ἑορτάζουν τὴν κγ΄
(23η) Δεκεμβρίου.
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*
Τοῦ Ποιμενάρχου θρέμματα Χριστοῦ δέκα,
Εἰσηλάθη· τμηθέντα μάνδρα μαρτύρων.
Εἰκάδι τῇ τριτάτῃ δέκα ἐν Κρήτῃ τάμον ἄνδρας.
Οἱ ἅγιοι τοῦτοι ἦσαν κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Δεκίου, ἐν ἔτει σν΄ (250), καταγόμενοι ἀπὸ τὴν Κρήτη, ὄχι ἀπὸ μία πόλη ἀλλ᾽ ἀπὸ διάφορες πόλεις καὶ χωριὰ αὐτῆς. Διότι ἀπὸ τὴν μητρόπολη Γορτύνη ἦσαν πέντε, ὁ Θεόδουλος, ὁ Σατορνίνος, ὁ Εὔπορος, ὁ Γελάσιος καὶ ὁ Εὐνικιανός· ἀπὸ τὴν Κνωσὸ ἦταν ὁ Ζωτικός· ἀπὸ τὸν λιμένα τοῦ Πανόρμου ἦταν ὁ Ἀγαθόπους· ἀπὸ τὶς Κυδωνιὲς ἦταν ὁ Βασιλείδης καὶ ἀπὸ τὸ Ἡράκλειο ἦταν ὁ Εὐάρεστος καὶ ὁ Πόμπιος.
Τοῦτοι
λοιπὸν παραδόθηκαν ἀπ’ τοὺς ἀπίστους στὸν ἄρχοντα τῆς Κρήτης· ὁ δὲ ἄρχοντας πρόσταξε
τὸν δήμιο νὰ τοὺς τριγυρίζει στοὺς βωμοὺς τῶν εἰδώλων καί, ἂν δὲν θέλουν νὰ
θυσιάσουν σ’ αὐτά, νὰ τοὺς τιμωρεῖ μὲ διάφορες τιμωρίες. Σὲ διάστημα λοιπὸν
τριάντα ὁλόκληρων ἡμερῶν διώκονταν οἱ ἀθλητὲς τοῦ Χριστοῦ ἀπ’ τοὺς ἀτάκτους
εἰδωλολάτρες καὶ τοὺς χλεύαζαν, ἔδερναν, λιθοβολοῦσαν καὶ κολάφιζαν (δηλαδή, μὲ
βαθουλὴ τὴν παλάμη τοὺς κτυποῦσαν ἀπὸ πίσω στὸν λαιμό, ὥστε ἀπ’ τὸ κτύπημα γινόταν
κρότος πρὸς ἐμπαιγμό), τοὺς ἔφτυναν στὸ πρόσωπο καὶ τοὺς ἔσερναν κατὰ γῆς ἐπάνω
στὶς κοπριές. Ὕστερα δέ, ἀφοῦ κάθισε ὁ ἄρχοντας ἐπὶ τοῦ κριτηρίου τοὺς ἔφερε μπροστά
του καὶ βλέποντας ὅτι εἶχαν στερεὸ τὸ φρόνημα καὶ παρέμεναν σταθεροὶ κι
ἀμετακίνητοι στὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ πρόσταξε
καὶ στρεβλώθηκαν τὰ μέλη τῶν ἁγίων. Κι ἀφοῦ μὲ πολλὰ βασανιστήρια βασανίσθηκαν,
στὸ τέλος ἀποκεφαλίσθηκαν κι ἔτσι ἔλαβαν οἱ μακάριοι τοῦ μαρτυρίου τὰ στεφάνια.
Ταῖς Αὐτῶν
ἁγίαις πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
* «Συναξαριστὴς τῶν δώδεκα μηνῶν» τοῦ Ἁγίου
Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, τόμ. 2ος, σελ. 389, 390. (Μικρὴ φραστικὴ διασκευή, ὑπὸ ἱερομ. Ν. ἁγιορείτου).