Τὸ ἐγώ μας εἶναι ὁ πιὸ μεγάλος σοφιστής
Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κρονστάνδης*
Κατὰ τὴν προσευχή, μᾶς εἶναι ἀπαραίτητο
τὸ ταπεινὸ φρόνημα.
Αὐτὸ τὸ
φρόνημα, ὅταν εἶναι γνήσιο καὶ ἄδολο, κατατροπώνει τὸν ἐχθρό.
Ὤ, πόση κρυφὴ
ὑπερηφάνεια εἶναι ταμιευμένη μέσα μας!
Αὐτό, λέμε, τὸ ξέρω.
Εἶπε Γέρων…
Ἡ ἀρετὴ ποὺ ἀποκτᾶ ὁ μοναχὸς ἀφ᾿ ἑαυτοῦ του, ἔλεγε ὁ ἀββᾶς Θεωνᾶς, μὴ περιμένεις νὰ μείνει σ᾿ αὐτὸν γιὰ πολὺ καιρό. Τοῦ ἀφαιρεῖ ὁ Θεὸς τὴν Χάρη Του, γιατὶ γνωρίζει πὼς θὰ πλανηθεῖ μὲ τὸ νὰ ἐμπιστεύεται μόνο τὸν ἑαυτό του. Μόνιμη ἀρετὴ βρίσκεις στοὺς μακαρίους ὑποτακτικούς, ποὺ ἔχουν παραδώσει σῶμα καὶ ψυχὴ στὸν Πνευματικό τους Πατέρα.
Ἔλεγαν οἱ Γέροντες πὼς ἀπ᾿ ὅλους τοὺς Πατέρες τῆς ἐρήμου ὁ ὅσιος Ἀρσένιος καὶ ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος τῆς Φέρμης ἀποστρέφονταν τὴν δόξα τῶν ἀνθρώπων. Καὶ ὁ μὲν Ἀρσένιος σπανιώτατα καὶ μὲ δυσκολία συζητοῦσε μὲ ἄνθρωπο, ὁ δὲ Θεόδωρος συζητοῦσε μέν, ἀλλὰ τὰ λόγια του ἔβγαιναν κοφτὰ σὰν μαχαίρι.
Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ
Τὴν κθ΄ (29η)
Αὐγούστου.
Τέμνει κεφαλὴν χεὶρ μιαιφόνος ξίφει,
Τοῦ χεῖρα θέντος εἰς κεφαλὴν Κυρίου.
Εἰκάδα ἀμφ’
ἐνάτην Προδρόμου τάμεν αὐχένα χαλκός.
Ἐξαιρετική, ἐπιβλητική, ἰδιόρρυθμος,
μεγάλη μορφὴ τῆς Ἐκκλησίας μας. Σὰν οὐράνιο τόξο μὲ πολυσύνθετο καὶ ὁλόγλυκο
φῶς φωτίζει τὸν κόσμο τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Στὸ πρόσωπό του
βλέπουμε τὸν τελευταῖο Προφήτη τοῦ Ἰσραήλ, ἀλλὰ καὶ τὸν πρῶτον Ἅγιο τῆς Ἐκκλησίας
τοῦ Χριστοῦ.
Σὰν ἐκπρόσωπος τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἔχει τὴν προφητικὴ αὐστηρότητα. Τὸ στόμα του, ἡφαίστειο, ποὺ ἐλέγχει τὴν παρανομία. Σὰν ἅγιος τῆς Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας, ἑτοιμάζει τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦ μὲ τὸ κήρυγμα καὶ τὸ βάπτισμα τῆς μετανοίας. Γίνεται ἄξιος νὰ βαπτίσει τὸν Χριστό. Καὶ σφραγίζει τὴν ἁγία ζωή του μὲ τὸν μαρτυρικό του θάνατο.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
(Ματθαίου ΙΘ΄ 16–26)
ΟΜΙΛΙΑ
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΟΤΙ ΟΧΙ Ο ΠΛΟΥΤΟΣ,
ΑΛΛΑ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΩΖΕΙ Ἢ ΚΟΛΑΖΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ τοῦ ΘΕΟΤΟΚΗ*
Ὅποιος στοχαστεῖ τοῦτα τὰ λόγια τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, «εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς»1, ἐκεῖνος πιστεύει καὶ πείθεται ὅτι ἡ πτωχεία ἀνεβάζει τὸν ἄνθρωπο στὴν τελειότητα. Πείθεται, λέγω, ὅτι ὁ μὲν φτωχὸς γίνεται τέλειος στὴν ἀρετή, ὁ δὲ πλούσιος μένει πάντοτε ἀτελὴς στὰ κατορθώματα τῆς ἀρετῆς. Κι ἀληθῶς βλέπουμε ὅτι ὁ πλούσιος εὔκολα καταγκρεμίζεται σέ ’κεῖνα τ’ ἁμαρτήματα, στὰ ὁποῖα πολὺ δύσκολα περιπίπτει ὁ φτωχός. Ἡ πολυποικιλία τῶν ἐκλεκτῶν φαγητῶν, τὸ πλῆθος τῶν πολυειδῶν ποτῶν, ἡ σωματικὴ ἀνάπαυση καὶ ἡ τρυφή, ἀνάβουν φλογερὲς ἐπιθυμίες τῆς σάρκας. Ἡ ξηροφαγία καὶ ὑδροποσία, ἡ κακουχία καὶ οἱ σωματικοὶ κόποι μαραίνουν τὴν φλόγα τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν· τὰ πρῶτα μετέρχονται (χρησιμοποιοῦν) οἱ πλούσιοι, τὰ δεύτερα οἱ φτωχοί. Γι’ αὐτὸ λοιπόν, ὁ μὲν πλούσιος εὔκολα περιπίπτει στὰ σαρκικὰ ἁμαρτήματα, ὁ δὲ φτωχὸς δύσκολα γίνεται ἀσελγής. Ἡ μεγαλοπρέπεια τοῦ πλούτου, ἡ περιποίηση καὶ οἱ ἔπαινοι καὶ ἡ κολακεία τῶν ἀνθρώπων ἐξεγείρουν σφόδρα τὰ κύματα τῆς ὑπερηφάνειας· ἡ εὐτέλεια τῆς πτωχείας, ἡ παραδρομὴ καὶ ὁ ἐξευτελισμὸς καὶ ἡ περιφρόνηση τῶν ἀνθρώπων βυθίζουν τὴν ψυχὴ στὸ βάθος τῆς ταπεινώσεως· τὰ πρῶτα περιστοιχοῦν τοὺς πλουσίους, στὰ δεύτερα ὑπόκεινται οἱ φτωχοί. Γιὰ τοῦτο ὁ μὲν πλούσιος εὔκολα γίνεται ὑπερήφανος, ἀλλ’ ὑπερήφανο φτωχὸ δύσκολα βρίσκεις. Ἡ καρδιὰ τοῦ πλουσίου ἔχει δεσμοὺς πολλοὺς καὶ μεγάλους· τὴν δεσμεύει ὁ πόθος τοῦ χρυσοῦ, τὴν δεσμεύει ἡ ἀστραπὴ τῶν πολύτιμων λίθων καὶ τῶν λαμπρῶν κειμηλίων, τὴν δεσμεύει ἡ καρποφορία τῶν ἀγρῶν καὶ τῶν ἀμπελώνων, τὴν δεσμεύει ἡ μεγαλοπρέπεια τῶν παλατιῶν καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν δούλων· ὅσα πράγματα ἔχει, τόσοι δεσμοὶ γίνονται τῆς καρδιᾶς του καὶ τόσοι δεσπότες. Τοῦ φτωχοῦ ἡ καρδιὰ δὲν ἔχει κανένα δεσμὸ καὶ κανένα δεσπότη, ἐπειδὴ τίποτε δὲν ἔχει ποὺ νὰ μπορεῖ νὰ δεσμεύσει ἢ νὰ ὑποδουλώσει τὴν καρδιά του. Ἡ ἀγάπη τοῦ πλουσίου εἶναι κολλημένη καὶ προσηλωμένη στὸν πλοῦτο του· ἡ ἀγάπη τοῦ φτωχοῦ εἶναι ἐλεύθερη κι ἀδούλωτη. Γιὰ τοῦτο ὁ μὲν πλούσιος πολὺ δύσκολα προσφέρει τὴν καρδιά του στὸν Θεό, πολὺ δύσκολα τὸν ἀγαπᾶ μὲ τέλεια ἀγάπη· ὁ φτωχὸς μὲ μεγάλη εὐκολία ἀγαπᾶ τὸν Θεὸ ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ διανοίας καὶ ἰσχύος. Κ’ ἐπειδή, ὅπου λείπει ἡ τέλεια ἀγάπη, ἐκεῖ λείπει τῶν ἀρετῶν ἡ τελειότητα, γιὰ τοῦτο ὁ μὲν πλούσιος πολὺ δύσκολα γίνεται τέλειος, ὁ δὲ φτωχὸς ἀνεβαίνει εὐκολώτερα στὴν δυνατὴ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους τελειότητα· γι’ αὐτὸ λοιπὸν εἶπε ὁ Κύριός μας· «εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς»2.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΒ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
(Ματθ. ιθ΄ 16 - 26)
«Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, νεανίσκος τις προσῆλθε τῷ Ἰησοῦ, γονυπετῶν αὐτόν, καὶ λέγων· διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον;
ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός. εἰ δὲ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς.
λέγει αὐτῷ· ποίας; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε· τὸ οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις,
τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν.
λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος· πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου· τί ἔτι ὑστερῶ;
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΒ΄
(Α΄ Κορ. ιε΄ 1 – 11)
«Ἀδελφοί, γνωρίζω ὑμῖν τὸ εὐαγγέλιον ὃ εὐηγγελισάμην ὑμῖν, ὃ καὶ παρελάβετε, ἐν ᾧ καὶ ἑστήκατε,
δι᾿ οὗ καὶ σῴζεσθε, τίνι λόγῳ εὐηγγελισάμην ὑμῖν εἰ κατέχετε, ἐκτὸς εἰ μὴ εἰκῆ ἐπιστεύσατε.
παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς,
καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι ἐγήγερται τῇ τρίτη ἡμέρᾳ κατὰ τὰς γραφάς,
καὶ ὅτι ὤφθη Κηφᾷ, εἶτα τοῖς δώδεκα·
Καρδιακὴ καὶ μοναδικὴ σχέση…
Ὁσίου
Σωφρονίου (Σαχάρωφ)
Δὲν
πρέπει ποτὲ νὰ συγκρίνουμε τὸν ἑαυτό μας μὲ κανένα πρόσωπο. Ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς,
ὅσο μικρὸς καὶ ἂν εἶναι, εἶναι μεγάλος ἐνώπιον τοῦ Αἰωνίου. Ὁ Θεὸς συνάπτει μὲ κάθε
ἀνθρώπινη ὕπαρξη καρδιακὴ καὶ μοναδικὴ σχέση.
Ἀπό τό βιβλίο: «Περί Πνεύματος
καί Ζωῆς», (80), σελ. 38.
Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
π.
Ἀλεξάνδρου Σμέμαν*
Τὸν
Αὔγουστο ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει τὸ τέλος τῆς ἐπίγειας ζωῆς τῆς Παναγίας, τὸν
θάνατό της, γνωστὸ ὡς Κοίμηση, μιὰ λέξη ὅπου τὸ ὄνειρο, ἡ μακαριότητα, ἡ
εἰρήνη, ἡ ἠρεμία καὶ ἡ χαρὰ ἑνώνονται.
Τίποτε δὲν γνωρίζουμε γιὰ τὶς συνθῆκες ποὺ περιβάλλουν τὸν θάνατο τῆς Παναγίας, τῆς μητέρας τοῦ Χριστοῦ. Διάφορες ἱστορίες, διανθισμένες μὲ παιδικὴ ἀγάπη καὶ τρυφεράδα, ἔχουν φθάσει ὡς ἐμᾶς ἀπὸ τὸν πρώιμο Χριστιανισμό, ἀλλά, ἀκριβῶς λόγῳ τῆς ποικιλίας τους, δὲν νιώθουμε ὑποχρέωση νὰ ὑπερασπιστοῦμε τὴν «ἱστορικότητα» καμιᾶς ἀπ᾿ αὐτές.
Ἡ ἀρετή...
Ἡ ἀρετή,
ἀκόμα καὶ μὲ κουρέλια,
μπορεῖ καὶ μὲ ζεσταίνει.
Τζὼν Ντράϊντεν (John Dryden 1631 – 1700)*
* Σπουδαῖος Ἄγγλος ποιητής,
κριτικὸς καὶ θεατρικὸς συγγραφέας.
Ὁ ἅγιος ἀπόστολος Θαδδαῖος
Ἑορτάζει τὴν κα΄ (21η) Αὐγούστου.
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*
Θαδδαῖε, ποῖον ἄλλο σοι πλέξω στέφος,
Ἢ αὐτόπτην λέγειν σε, καὶ μύστην Λόγου;
Εἰκάδι πρώτῃ Θαδδαῖος βιότοιο ἀπέπτη.
Ὁ ἅγιος Θαδδαῖος ἦταν ἀπὸ τὴν πόλη Ἔδεσσα, Ἑβραῖος κατὰ τὸ γένος καὶ ἄκρως ἐξασκημένος στὶς θεῖες Γραφές. Ἀνεβαίνοντας στὰ Ἱεροσόλυμα γιὰ νὰ προσκυνήσει κατὰ τὶς ἡμέρες Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ καὶ ἀκούγοντας τὸ κήρυγμά του ὑπερθαύμασε τὴν ἀγγελική του ζωὴ καὶ βαπτίσθηκε ἀπὸ αὐτόν.