Μᾶς ἀνέστησε μαζί Του…

Μᾶς ἀνέστησε μαζί Του…

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου*

   Σήμερα καταργεῖται ἡ τυραννία τοῦ Διαβόλου· σήμερα διαλύθηκαν τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου καὶ ἐξαφανίσθηκε ἡ ἐξουσία τοῦ ἅδη. Σήμερα ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός συνέτριψε τὶς χάλκινες πύλες τῆς φυλακῆς τοῦ ἅδη. Ἄς ἑορτάσουμε λοιπὸν τὴν ἑορτὴ αὐτή, κατὰ τὴν ὁποία ἀνεστήθη ὁ Κύριος. Διότι ἀνεστήθη Αὐτὸς καὶ ἀνέστησε μαζί του καὶ τὴν οἰκουμένη. Καὶ Αὐτὸς μὲν ἀνεστήθη συντρίβοντας τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου· ἐμᾶς δὲ μᾶς ἀνέστησε μαζί του διαλύοντας τὶς ἁλυσίδες τῶν ἁμαρτιῶν μας, μὲ τὶς ὁποῖες ἦταν ἁλυσοδεμένες οἱ ψυχές μας. Ἁμάρτησε ὁ Ἀδὰμ παρακούοντας τὴν ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ καὶ ἐξ αἰτίας τούτου πέθανε· δὲν ἁμάρτησε ὁ Χριστὸς ἀλλὰ πέθανε καὶ Αὐτός. Τοῦτο εἶναι πρωτοφανὲς καὶ παράξενο· ἐκεῖνος ἁμάρτησε καὶ πέθανε, Αὐτὸς δὲν ἁμάρτησε καὶ πέθανε! Γιὰ ποιό λόγο καὶ γιὰ ποιό σκοπὸ ἔγινε τοῦτο; Γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου αὐτὸς ποὺ ἁμάρτησε καὶ πέθανε, διὰ μέσου Αὐτοῦ ὁ Ὁποῖος δὲν ἁμάρτησε καὶ πέθανε…

   Μὴ λοιπὸν φανοῦμε ἀχάριστοι πρὸς ἕνα τόσο μεγάλο Εὐεργέτη μας, οὔτε νὰ γίνουμε πιὸ ράθυμοι, τώρα ποὺ πέρασε ὁ καιρὸς τῆς νηστείας· ἀντιθέτως νὰ δείξουμε τώρα πολὺ περισσότερη φροντίδα γιὰ τὴν ψυχή μας ἀπὸ ὅση προηγουμένως.

* Λόγος εἰς τὸ Ἅγιον Πάσχα, PG 52, 766-770

Ἡ Ζωηφόρος Ἀνάσταση

Ἡ Ζωηφόρος Ἀνάσταση

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Χριστὸς κατελθὼν πρὸς πάλην ᾍδου μόνας,

Λαβὼν ἀνῆλθε πολλὰ τῆς νίκης σκῦλα.

Τήν Ἁγία καί μεγάλη Κυριακή τοῦ Πάσχα, ἑορτάζουμε τήν ζωηφόρο καί φωτοφόρο Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, τήν ὁποία καί Πάσχα ἀπό τήν ἑβραϊκή γλῶσσα ὀνομάζουμε, τό ὁποῖο στή δική μας γλῶσσα θέλει νά πεῖ διάβαση¹. Ἐπειδή, ὅταν ὁ Θεός ἀποφάσισε νά ἐλευθερώσει τό ἑβραϊκό γένος ἀπ᾿ τή σκλαβιά τῆς Αἰγύπτου, ἀφοῦ μέ πολλές πληγές πίεσε τόν Φαραώ νά τούς ἀπολύσει γιά νά φύγουν, στήν ὁλοϋστερινή (=τελευταία) πληγή, πού ἦταν ὁ θάνατος ὅλων τῶν πρωτοτόκων, γνωρίζοντας ὁ Θεός πώς τότε ἐξ ἀνάγκης ἔμελλε νά τούς δώσει τήν ἄδεια, πρόσταξε τόν Μωϋσῆ νά πεῖ σ’ ὅλον τόν λαό τῶν Ἑβραίων ἐκείνη τή νύκτα νά σφάξει κάθε σπίτι ἕνα χρονιάρικο κριάρι καί νά τό κάμουν ὁλάκερο ὀπτό (= ψητό), κι᾿ ὅλη τή νύκτα ἐκείνη νά τό φάγουν ὅλο, ὀρθοί, μέ ἄζυμα, μέ ὑποδήματα στά πόδια καί σπουδαστικά (= βιαστικά), διατί λέγει αὐτό εἶναι Πάσχα, δηλ. διάβαση. Διότι τό πρωΐ ξημερώνοντας ἔμελλε νά διαβοῦν τήν Ἐρυθρά Θάλασσα διά ξηρᾶς καί νά περάσουν στήν ἀντικρυνή ἔρημο, καί ἔτσι νά γλυτώσουν παντελῶς ἀπό τήν τυραννία τῶν Αἰγυπτίων.

Ἀγαπᾶτε τόν πλησίον

Ἀγαπᾶτε τόν πλησίον

Ἀπὸ τὶς Διδαχὲς τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ*

   Ἡμεῖς ὄχι μόνον δέν ἔχομεν τήν ἀγάπην, ἀλλά ἔχομεν μῖσος καί τήν ἔχθραν εἰς τήν καρδίαν μας καί μισοῦμεν τούς ἀδελφούς μας· ἔρχεται ὁ πονηρός διάβολος καί μᾶς πικραίνει καί βάνει τόν θάνατον εἰς τήν ψυχήν μας καί περνοῦμεν καί ἐδῶ κακά, καί πηγαίνομεν εἰς τήν κόλασιν καί καιόμεθα πάντοτε.

  Φυσικόν μας εἶναι ν᾿ ἀγαπῶμεν τούς ἀδελφούς μας· διότι εἴμεθα μιᾶς φύσεως, ἔχομεν ἕνα βάπτισμα, μίαν πίστιν, τά Ἄχραντα Μυστήρια μεταλαμβάνομεν, ἕνα παράδεισον ἐλπίζομεν ν᾿ ἀπολαύσωμεν. Καλότυχος ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος ὁπού ἀξιώθηκε καί ἔβαλεν εἰς τήν καρδίαν του αὐτάς τάς δύο ἀγάπας, εἰς τόν Θεόν, καί εἰς τούς ἀδελφούς του. Διότι ὅποιος ἔχει τόν Θεόν εἰς τήν καρδίαν του, ἔχει πάντα τά ἀγαθά, καί ἁμαρτίαν δέν ὑποφέρει νά κάμῃ· καί ὅστις δέν ἔχει τόν Θεόν εἰς τήν καρδίαν του, ἔχει τόν διάβολον, καί κάμνει πάντα τά κακά καί ὅλας τάς ἁμαρτίας. Χιλίας χιλιάδας καλά νά κάμνωμεν, ἀδελφοί μου, νηστείας, προσευχάς, ἐλεημοσύνας, καί τό αἷμά μας νά χύσωμεν διά τόν Χριστόν μας, καί δέν ἔχωμεν αὐτάς τάς δύο ἀγάπας, ἀλλά ἔχωμεν τό μῖσος καί τήν ἔχθραν εἰς τούς ἀδελφούς μας, ὅλα ἐκεῖνα τά καλά ὁπού ἐκάμαμεν εἶναι τοῦ διαβόλου καί εἰς τήν κόλασιν πηγαίνομεν. Μά καλά, λέγετε, ἐκεῖ μέ ἐκείνην τήν ὀλίγην τήν ἔχθραν ὁπού ἔχομεν εἰς τούς ἀδελφούς μας, ἔχοντες τόσα καλά καμωμένα, εἰς τήν κόλασιν πηγαίνομεν; Ναί, ἀδελφοί μου, διότι ἐκείνη ἡ ἔχθρα εἶναι φαρμάκι τοῦ διαβόλου· καί καθώς βάνομεν μέσα εἰς ἑκατόν ὀκάδας ἀλεύρι ὀλίγον προζύμι, καί ἔχει τόσην δύναμιν καί ἀνακουφίζει ὅσον ζυμάρι καί ἄν εἶναι, ἔτσι εἶναι καί ἡ ἔχθρα· ὅλα ἐκεῖνα τά καλά ὁπού ἐκάμαμεν, τά γυρίζει καί τά κάμνει φαρμάκι τοῦ διαβόλου.

Ἡ Θεόσωμος Ταφὴ καὶ ἡ εἰς ᾍδου Κάθοδος

Ἡ Θεόσωμος Ταφὴ καὶ ἡ εἰς ᾍδου Κάθοδος

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

Μάτην φυλάττεις τὸν Τάφον, κουστωδία·

Οὐ γὰρ καθέξει Τύμβος αὐτοζωΐαν.

Τό Ἅγιο καί Μεγάλο Σάββατο, ἑορτάζουμε τήν θεόσωμο ταφή τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Θεοῦ καί Σωτῆρος μας, καί τήν κάθοδό Του στόν Ἅδη, διά τῶν ὁποίων τό ἀνθρώπινο γένος λυτρώθηκε ἀπ᾿ τή φθορά καί μετέβη στήν αἰώνια ζωή. Ἀπ᾿ ὅλες τίς ἄλλες ἡμέρες τοῦ χρόνου οἱ Ἁγίες Τεσσαρακοστές εἶναι ἀνώτερες κατά τόν σεβασμό· καί πάλι, ἀπ᾿ ὅλες τίς ἄλλες Τεσσαρακοστές ἀνώτερη εἶναι ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή· καί πάλι, ἀπό αὐτήν ἀνώτερη καί μεγαλύτερη εἶναι ἡ Μεγάλη Ἑβδομάδα· καί τέλος, ἀπ᾿ τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα μεγαλύτερο καί θειότερο εἶναι τοῦτο τό μέγα καί Ἅγιο Σάββατο. Λέγεται δέ, μεγάλη Ἑβδομάδα καί μέγα Σάββατο, ὄχι ὅτι τάχα εἶναι οἱ ἡμέρες αὐτές μεγαλύτερες ἤ οἱ ὧρες, ἀλλ᾿ ἐπειδή τά μεγάλα καί ὑπερφυῆ τεράστια καί ἐξαίσια ἔργα τοῦ Σωτῆρος μας πραγματοποιήθηκαν καί συντελέσθηκαν κατά τή διάρκεια τούτης τῆς μεγάλης Ἑβδομάδος, διά τοῦτο λέγεται Μεγάλη.

Περὶ τῆς πνευματικῆς καὶ νοερᾶς Κοινωνίας

Περὶ τῆς πνευματικῆς καὶ νοερᾶς Κοινωνίας,

δηλαδή,

 πῶς κοινωνεῖται νοερῶς καὶ πνευματικῶς ὁ Χριστὸς

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ*

   Ἄν καὶ μυστηριακῶς (δηλαδή, μὲ τὸ μυστήριο τῆς Θ. Κοινωνίας) δὲν μποροῦμε νὰ δεχθοῦμε τὸν Κύριό μας περισσότερο ἀπὸ μία φορὰ τὴν ἡμέρα, ὅμως, πνευματικῶς καὶ νοερῶς μποροῦμε νὰ τὸν δεχόμασθε κάθε ὥρα καὶ κάθε στιγμή, διὰ μέσου τῆς ἐργασίας ὅλων τῶν ἀρετῶν καὶ τῶν ἐντολῶν, ἰδιαιτέρως δέ, τῆς θείας προσευχῆς, καὶ μάλιστα τῆς νοερᾶς.¹ Καὶ ἐπειδή, ὁ Κύριος βρίσκεται κρυμμένος μέσα στὶς ἀρετὲς καὶ στὶς ἁγίες Του ἐντολές, καὶ ὅποιος πράττει μιὰ ἀρετὴ ἢ μιὰ ἐντολή, δέχεται ταυτόχρονα μέσα στὴν ψυχή του καὶ τὸν κρυμμένο σ’ αὐτὲς Κύριο· ὁ Ὁποῖος, ἔταξε νὰ κατοικήσει μαζὶ μὲ τὸν Πατέρα του σ’ ἐκεῖνον, ποὺ θὰ φυλάξει τὶς ἐντολές Του, ἀφοῦ ἔχει πεῖ: «Ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατὴρ μου ἀγαπἠσει αὐτὸν καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρ᾿ αὐτῷ ποιήσωμεν» (Ἰωάν. ιδ΄ 23), δηλ. Ἐὰν κανεὶς μὲ ἀγαπᾶ, θὰ τηρήσει στὴ ζωή του τὶς ἐντολές μου, καὶ ὁ Πατέρας μου θὰ τὸν ἀγαπήσει καὶ θὰ ἔλθουμε σ’ αὐτὸν καὶ θὰ μεταβάλουμε τὴν καρδιά του σὲ μόνιμη κατοικία μας, ὥστε αὐτὸς νὰ εἶναι ὁ ἔμψυχος ναὸς τοῦ ζῶντος Θεοῦ.²

Ὁ ἐκ δεξιῶν Ληστής

Ὁ ἐκ δεξιῶν Ληστής

       Τοῦτος ὁ Ληστής, πού σταυρώθηκε στά δεξιά τοῦ Κυρίου, ὀνομαζόταν Δημᾶς.* Ὅταν γεννήθηκε ὁ Ἰησοῦς, ἔφυγε ὁ Ἰωσήφ μαζί μέ τήν Θεοτόκο καί τό Βρέφος στήν Αἴγυπτο, ὅπως τούς εἶχε προστάξει ὁ Ἄγγελος. Στό δρόμο πρός τήν Αἴγυπτο, ἐπείνασαν• κι εὐθύς, βλέπουν μιά φοινικιά φορτωμένη μέ πολλούς κι ὡραίους καρπούς• καί ἡ Θεοτόκος λέγει πρός τό δέντρο:

-Γεῖρε δένδρο μου καλό, καί χάρισέ μου ἀπ᾿ τόν ὡραιότατο καρπό σου.

Καί, μέ τόν λόγο τῆς Παρθένου, ἔγειρε ἡ φοινικιά, κι ἀφοῦ, μαζί μέ τόν Ἰωσήφ ἔλαβαν ἀπ᾿ τόν καρπό της ὅσο ἤθελαν, πάλι ἐπέστρεψε τό δέντρο στόν τόπο του, ὅπου ἦταν πρωτύτερα!

Μὴ βιάζεσαι στὴν Προσευχὴ

  Μὴ βιάζεσαι στὴν Προσευχὴ

-Ἀργὰ  ἂς βγαίνει ἡ Προσευχὴ ἀργὰ καὶ μὲ εἰρήνη

μὲ προσοχὴ καὶ σύνεσι, βαθειὰ ταπεινοσύνη.

Ἡ ταραχὴ κι᾿ ἡ σύγχυσι κι᾿ ὁ κομπασμὸς κι᾿ ἡ βία

Γιὰ τοὺς τρεῖς χιτῶνες τοῦ Χριστοῦ

Γιὰ τοὺς τρεῖς χιτῶνες τοῦ Χριστοῦ

Ἁγίου Νικολάου (Βελιμίροβιτς), Μητροπολίτου Ἀχρίδος

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ (ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ)

   Μὲ ρωτᾶς γιὰ τοὺς τρεῖς χιτῶνες μὲ τοὺς ὁποίους ἦταν ντυμένος καὶ σκεπασμένος ὁ Κύριος κατὰ τὸ διάστημα ἀρκετῶν ὡρῶν τὴ Μεγάλη Παρασκευή. Γιατί ὁ Πιλάτος Τὸν ἔντυσε μὲ πορφυρὸ χιτώνα; Γιατί ὁ Ἡρώδης Τὸν ἔντυσε μὲ λευκὸ χιτώνα; Καὶ γιατί οἱ ἐκτελεστὲς ἐπίσης λίγο πρὶν Τὸν θανατώσουν Τὸν ἔντυσαν πάλι μὲ τὸν δικό Του Χιτώνα;

   Ὅλα ὅσα συνέβησαν κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἐπίγειας ζωῆς τοῦ Χριστοῦ ἔχουν μεγάλη σημασία, ὅλα ἀποκαλύπτουν κάποια ἀλήθεια καὶ χρησιμεύουν ὡς δίδαγμα στοὺς ἀνθρώπους. Κάποια ἀπὸ αὐτὰ τὰ διδάγματα εἶναι ἄμεσα καὶ ἐμφανῶς ἀντιληπτά, ἐνῶ κάποια ἄλλα εἶναι ἔμμεσα καὶ μὲ παραστάσεις ποὺ χρήζουν ἑρμηνείας. Τὸ σκέπασμα τοῦ Χριστοῦ μὲ τρεῖς χιτῶνες ἀνήκει σ’ αὐτὴν τὴ δεύτερη κατηγορία διδαγμάτων.

Ἱεραποστολικὴ φλόγα

Ἱεραποστολικὴ φλόγα

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου*

    Τίποτε δὲν εἶναι ἰσάξιο τῆς ψυχῆς, οὔτε ὁ κόσμος ὁλόκληρος. Ἀκόμη κι ἂν δώσεις ἀρκετὰ ἑκατομμύρια ἐλεημοσύνη στοὺς φτωχούς, δὲν κάμνεις τίποτε ἰσάξιο τῶν πολυτίμων ὑπηρεσιῶν ποὺ προσφέρει ὅποιος βοηθεῖ στὴν μετάνοια καὶ ἐπιστροφὴ μιᾶς ψυχῆς… Ναὶ μὲν εἶναι μεγάλη ἀρετὴ ἡ ἐλεημοσύνη πρὸς τοὺς φτωχούς· ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μὲ τὸ νὰ ἐλευθερώνεις κάποιον ἀπὸ τὴν πλάνη. Διότι ὅποιος τὸ κάμνει αὐτό, μοιάζει μὲ τὸν Πέτρο καὶ τὸν Παῦλο…

     Ὅποιος ἔχει φίλο, συγγενῆ, γνωστό, ἂς ἐνεργεῖ καὶ ἂς τοῦ ὁμιλεῖ γιὰ τὸν Χριστό, καὶ θὰ μοιάζει μὲ τὸν Πέτρο καὶ τὸν Παῦλο. Καὶ τί λέγω μὲ τὸν Πέτρο καὶ τὸν Παῦλο; «Διότι ἐκεῖνος ποὺ βοηθεῖ κάποιον νὰ γίνει ἀπὸ ἀνάξιος ἄξιος τῆς κλήσεως τοῦ Θεοῦ, θὰ εἶναι ὡς τὸ στόμα μου», λέγει ὁ Θεὸς διὰ τοῦ προφήτου Ἱερεμίου. Καὶ ἂν δὲν πείσεις σήμερα αὐτοὺς πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπευθύνεσαι, θὰ τοὺς πείσεις αὔριο. Κι ἂν δὲν τοὺς πείσεις ποτέ, σὺ θὰ πάρεις ὁλόκληρο τὸν μισθό σου γιὰ τὴν προσπάθεια ποὺ ἔκανες. Κι ἂν δὲν μπορέσεις νὰ τοὺς πείσεις ὅλους, ὅμως θὰ μπορέσεις νὰ πείσεις λίγους ἀπὸ τοὺς πολλούς. Διότι καὶ οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι δὲν ἔπεισαν ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, συνδιαλέχθηκαν ὅμως μὲ ὅλους καὶ θὰ πάρουν μισθὸ ἀπὸ τὸν Θεὸ σὰν νὰ ἔπεισαν ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Διότι ὁ Θεὸς δὲν ὁρίζει τὰ στεφάνια ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν διάθεση τῶν ἱεραποστόλων Του. Ἀκόμη καὶ ἂν Τοῦ προσφέρεις δύο ὀβολούς, τοὺς δέχεται· καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀμοιβή, ὅ,τι ἔκανε στὴν περίπτωση τῆς χήρας ποὺ ἔρριξε δύο λεπτὰ στὸ γαζοφυλάκιο, τὸ ἴδιο πράττει καὶ στὴν περίπτωση τῶν διδασκόντων, ποὺ βοηθοῦν κάποιες ψυχὲς νὰ μετανοήσουν...

Μυσταγωγῶν σου, Κύριε…

Μυσταγωγῶν σου, Κύριε…

Ἦχος πλ. α΄.

Ψάλλουν οἱ Πατέρες τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Γρηγορίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

   Μυσταγωγῶν σου, Κύριε, τοὺς μαθητάς, ἐδίδασκες λέγων· ὦ φίλοι, ὁρᾶτε, μηδεὶς ὑμᾶς χωρίσει μου φόβος· εἰ γὰρ πάσχω, ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ κόσμου· μὴ οὖν σκανδαλίζεσθε ἐν ἐμοί, οὐ γὰρ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχήν μου λύτρον ὑπὲρ τοῦ κόσμου. Εἰ οὖν ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε, ἐμὲ μιμεῖσθε· ὁ θέλων πρῶτος εἶναι, ἔστω ἔσχατος· ὁ δεσπότης, ὡς ὁ διάκονος· μείνατε ἐν ἐμοί, ἵνα βότρυν φέρητε· ἐγὼ γάρ εἰμι τῆς ζωῆς ἡ ἄμπελος.

Μετάφραση:

   Θέλοντας, Κύριε, νὰ εἰσαγάγεις τοὺς μαθητές Σου στὸ μυστήριο (τοῦ σταυρικοῦ θανάτου) Σου, ἔλεγες: Φίλοι μου, προσέχετε! Οὐδεὶς φόβος ἂς μὴ σᾶς χωρίσει ἀπὸ μένα. Διότι ναὶ μὲν τώρα ἐγὼ θὰ ὑποφέρω Παθήματα, ἀλλ’ αὐτὸ θὰ γίνει γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου. Νὰ μὴ κλονισθεῖτε λοιπὸν στὴν πίστη σας πρὸς ἐμὲνα (βλέποντας τὶς ταπεινώσεις καὶ τοὺς ἐξευτελισμοὺς ποὺ θὰ ὑποστῶ), διότι δὲν ἦλθα στὴ γῆ γιὰ νὰ ὑπηρετηθῶ, ἀλλὰ γιὰ νὰ ὑπηρετήσω καὶ νὰ προσφέρω τὴν ζωή μου ὡς λύτρο γιὰ νὰ ἐλευθερωθεῖ ὁ κόσμος (ἀπὸ τὴν καταδυναστεία τοῦ Διαβόλου). Ἐὰν λοιπὸν σεῖς (σὲ ἀντίθεση πρὸς τὸν κόσμο), εἶσθε πιστοὶ καὶ πραγματικοὶ φίλοι μου, νὰ μιμεῖσθε ἐμένα. Ὅποιος δηλαδὴ θέλει νὰ εἶναι πρῶτος, ἂς εἶναι τελευταῖος (ἂς μὴ ἀγαπᾶ δηλαδὴ καὶ ἂς μὴ ἐπιδιώκει τὶς τιμὲς καὶ τὶς διακρίσεις)· ὁ κύριος ἂς εἶναι (ἁπλὸς καὶ ταπεινὸς) ὅπως ὁ ὑπηρέτης. Μείνατε ἑνωμένοι πραγματικὰ μαζί μου γιὰ νὰ φέρετε σταφύλια (πνευματικοὺς καρπούς), διότι ἐγὼ εἶμαι ἡ Ἄμπελος (Κληματαριὰ) ποὺ δίδει (στὰ κλήματα) ζωὴ (καὶ ὅποιος ἀποκοπεῖ ἀπὸ μένα δὲν καρποφορεῖ, ἀλλὰ ξεραίνεται καὶ πεθαίνει πνευματικά).